2.4 Aras Organisasi
Unit ini menerangkan urutan aras organisasi dalam organisma multisel serta sistem organ dan fungsi utamanya.
SP 2.4.1Membuat urutan aras organisasi dalam organisma multisel.
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Membuat urutan
Murid perlu menyusun aras organisasi daripada yang paling ringkas kepada yang paling kompleks.
- IsiUrutan aras organisasiHuraian
Sel, tisu, organ, sistem organ, organisma.
ContohSel otot kardium membentuk tisu otot kardium, yang membentuk jantung (organ) dalam sistem peredaran darah manusia (organisma).
- IsiContoh urutan dalam tumbuhanHuraian
Aras organisasi yang sama juga berlaku dalam tumbuhan: sel bergabung menjadi tisu, tisu membentuk organ dan organ membentuk sistem pucuk atau sistem akar.
ContohSel mesofil palisad membentuk tisu mesofil palisad, tisu ini terdapat dalam daun (organ), dan daun ialah sebahagian sistem pucuk pokok bunga raya.
Peta alirAras organisasi dalam organisma multisel
- Sel: unit asas hidupan
- Tisu: kumpulan sel yang sama struktur dan fungsi
- Organ: beberapa jenis tisu yang bergabung menjalankan fungsi tertentu
- Sistem organ: beberapa organ yang bekerjasama
- Organisma: gabungan sistem organ yang berfungsi sebagai satu individu
SP 2.4.2Mengenal pasti sel, tisu atau organ dalam suatu sistem organ.
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Mengenal pasti
Murid perlu mengecam komponen sel, tisu dan organ dalam sesuatu sistem organ.
- IsiSel, tisu dan organ dalam sistem haiwanHuraian
Dalam sistem pencernaan: sel epitelium (sel), tisu epitelium dan tisu otot licin (tisu), perut dan usus kecil (organ).
ContohNeuron ialah sel, tisu saraf ialah tisu, otak ialah organ dalam sistem saraf.
- IsiSel, tisu dan organ dalam tumbuhanHuraian
Dalam sistem pucuk: sel mesofil palisad (sel), tisu epidermis dan xilem (tisu), daun dan batang (organ).
ContohSel pengawal ialah sel dalam tisu epidermis daun.
JadualContoh sel, tisu dan organ dalam sistem organ
| Sistem | Sel | Tisu | Organ |
|---|---|---|---|
| Sistem pencernaan | Sel epitelium | Tisu epitelium, tisu otot licin | Perut, usus kecil |
| Sistem peredaran darah | Sel otot kardium | Tisu otot kardium, tisu penghubung (darah) | Jantung |
| Sistem saraf | Neuron | Tisu saraf | Otak, saraf tunjang |
| Sistem pucuk tumbuhan | Sel mesofil palisad, sel pengawal | Tisu epidermis, tisu parenkima, xilem, floem | Daun, batang |
| Sistem akar tumbuhan | Sel rambut akar | Tisu epidermis, xilem, floem | Akar |
Peta pokokJenis tisu
- Tisu epitelium: melapik permukaan
- Tisu otot: pengecutan
- Tisu saraf: menghantar impuls
- Tisu penghubung: menyokong dan menghubungkan (darah, tulang)
- Tisu meristem: pembahagian sel untuk pertumbuhan
- Tisu epidermis: perlindungan
- Tisu asas (parenkima, kolenkima, sklerenkima): simpanan dan sokongan
- Tisu vaskular (xilem, floem): pengangkutan
SP 2.4.3Berkomunikasi tentang sistem organ dengan fungsi utamanya dalam organisma multisel.
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Berkomunikasi
Murid perlu menyampaikan dengan jelas sistem organ manusia dan fungsi utama setiap satu.
- IsiSistem untuk sokongan, kawalan dan perlindunganHuraian
Sistem integumen melindungi badan; sistem rangka menyokong dan melindungi organ; sistem otot membolehkan pergerakan; sistem saraf mengesan rangsangan dan mengkoordinasi gerak balas; sistem endokrin merembeskan hormon.
ContohTengkorak dalam sistem rangka melindungi otak.
- IsiSistem untuk pengangkutan, pertukaran dan pembiakanHuraian
Sistem respirasi menukar gas; sistem pencernaan mencerna dan menyerap makanan; sistem peredaran darah mengangkut bahan; sistem limfa mengembalikan bendalir tisu dan melawan jangkitan; sistem urinari menyingkirkan urea dalam air kencing; sistem pembiakan menghasilkan zuriat.
ContohBuah pinggang dalam sistem urinari menapis darah untuk menghasilkan air kencing.
JadualSistem organ manusia dan fungsi utamanya
| Sistem organ | Fungsi utama |
|---|---|
| Integumen | Melindungi badan daripada jangkitan dan kecederaan |
| Rangka | Menyokong badan dan melindungi organ dalaman |
| Otot | Membolehkan pergerakan |
| Saraf | Mengesan rangsangan dan mengkoordinasi gerak balas |
| Endokrin | Merembeskan hormon untuk mengawal atur proses badan |
| Peredaran darah | Mengangkut oksigen, nutrien dan bahan buangan |
| Limfa | Mengembalikan bendalir tisu dan melawan jangkitan |
| Respirasi | Pertukaran gas oksigen dan karbon dioksida |
| Pencernaan | Mencerna dan menyerap makanan |
| Urinari | Menyingkirkan bahan kumuh seperti urea dalam air kencing |
| Pembiakan | Menghasilkan zuriat |
Ingat: mnemonik & kad imbas
Mnemonik
- STOSO
- Aras organisasi: Sel, Tisu, Organ, Sistem organ, Organisma
Kad imbas
- Tisu
- Kumpulan sel yang sama struktur dan fungsi
- Organ
- Beberapa jenis tisu yang bergabung untuk fungsi tertentu
- Jantung ialah
- Organ dalam sistem peredaran darah
- Fungsi sistem endokrin
- Merembeskan hormon
- Dua sistem tumbuhan
- Sistem pucuk dan sistem akar
Semak kefahaman
Susun aras organisasi berikut daripada paling ringkas: organ, sel, organisma, tisu, sistem organ. (SP 2.4.1)
Lihat jawapan
Sel, tisu, organ, sistem organ, organisma.
Dalam sistem saraf, kenal pasti sel, tisu dan organ yang terlibat. (SP 2.4.2)
Lihat jawapan
Sel ialah neuron, tisu ialah tisu saraf dan organ ialah otak (atau saraf tunjang).
Nyatakan fungsi utama sistem limfa. (SP 2.4.3)
Lihat jawapan
Sistem limfa mengembalikan bendalir tisu ke dalam peredaran darah dan melawan jangkitan.
11 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.
Tahap Penguasaan (TP)
| TP | Tafsiran |
|---|---|
| TP1 | Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran asas sains mengenai biologi sel dan organisasi sel. |
| TP2 | Memahami biologi sel dan organisasi sel serta dapat menjelaskan kefahaman tersebut. |
| TP3 | Mengaplikasi pengetahuan mengenai biologi sel dan organisasi sel untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan melaksanakan tugasan mudah. |
| TP4 | Menganalisis pengetahuan mengenai biologi dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam. |
| TP5 | Menilai pengetahuan mengenai biologi sel dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan. |
| TP6 | Mereka cipta dengan menggunakan pengetahuan dan kemahiran sains berkaitan biologi sel dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan aktiviti/ tugasan dalam situasi baharu secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ ekonomi/ budaya masyarakat. |
Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)
- TP1
Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran asas sains mengenai biologi sel dan organisasi sel.
Aktiviti: Murid menyusun kad aras organisasi (sel, tisu, organ, sistem organ, organisma) mengikut urutan. Aktiviti berpasangan, 10 minit.
Evidens PBD: Guru semak urutan kad dan dengar sebutan murid.
SP disasar: 2.4.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat - TP2
Memahami biologi sel dan organisasi sel serta dapat menjelaskan kefahaman tersebut.
Aktiviti: Murid menerangkan sistem organ dan fungsi utamanya menggunakan carta gambar. Murid memberi satu contoh sel, tisu dan organ dalam satu sistem, 15 minit.
Evidens PBD: Guru semak carta dan penerangan lisan.
SP disasar: 2.4.2, 2.4.3 · Latihan sepadan: aras Memahami - TP3
Mengaplikasi pengetahuan mengenai biologi sel dan organisasi sel untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan melaksanakan tugasan mudah.
Aktiviti: Murid menggunakan gambar jantung atau paru-paru untuk menunjukkan aras organisasi dari sel hingga sistem. Murid melengkapkan carta aras organisasi, 20 minit.
Evidens PBD: Guru semak carta aras organisasi yang dilengkapkan.
SP disasar: 2.4.1, 2.4.2 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi - TP4
Menganalisis pengetahuan mengenai biologi dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam.
Aktiviti: Murid menganalisis kesan kerosakan satu organ kepada sistem organ dan organisma. Murid membina carta sebab-akibat, 20 minit berkumpulan.
Evidens PBD: Guru semak carta sebab-akibat dan ketepatan huraian.
SP disasar: 2.4.2, 2.4.3 · Latihan sepadan: aras Menganalisis - TP5
Menilai pengetahuan mengenai biologi sel dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan.
Aktiviti: Murid menilai kepentingan sistem organ berbeza dalam situasi kecemasan dan membuat keputusan sistem mana didahulukan dengan justifikasi, 20 minit.
Evidens PBD: Guru nilai justifikasi melalui rubrik ringkas.
SP disasar: 2.4.3 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati - TP6
Mereka cipta dengan menggunakan pengetahuan dan kemahiran sains berkaitan biologi sel dan organisasi sel dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan aktiviti/ tugasan dalam situasi baharu secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ ekonomi/ budaya masyarakat.
Aktiviti: Murid mereka bentuk permainan papan atau kad tentang aras organisasi dan sistem organ untuk murid lain. Kumpulan menguji permainan, 30 minit.
Evidens PBD: Guru nilai permainan menggunakan rubrik ketepatan isi dan kreativiti.
SP disasar: 2.4.1, 2.4.3 · Latihan sepadan: aras Mencipta
Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan
Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 71 unit Biologi Tingkatan 4 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.