Langkau ke kandungan
Kimia · Tingkatan 4 (SPM) · 4.0 JADUAL BERKALA UNSUR

4.1 Perkembangan Jadual Berkala Unsur

Kita akan menghuraikan sejarah perkembangan Jadual Berkala Unsur dan mendeduksi prinsip asas penyusunan unsur di dalamnya.

  • KSSM
  • 2 SP
  • 10 latihan
  • Percuma
Belajar & latih secara interaktifSemua unit Kimia Tingkatan 4

SP 4.1.1Menghuraikan sejarah perkembangan Jadual Berkala Unsur.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menghuraikan

Murid perlu menerangkan secara terperinci sumbangan Lavoisier, Dobereiner, Newlands, Meyer, Mendeleev dan Moseley serta perkembangan terkini Jadual Berkala Unsur.

  1. IsiTokoh awal
    Huraian

    Lavoisier mengelaskan bahan kepada empat kumpulan; Dobereiner mencadangkan Hukum Triad; Newlands mencadangkan Hukum Oktaf.

    Contoh

    Triad Li, Na, K: JAR Na (23) hampir purata JAR Li (7) dan K (39).

  2. IsiMendeleev, Meyer dan Moseley
    Huraian

    Mendeleev (1869) menyusun unsur ikut jisim atom dan meninggalkan ruang kosong; Meyer (1870) memplot isi padu atom; Moseley (1914) menyusun ikut nombor proton.

    Contoh

    Mendeleev meramal sifat eka-silikon yang kemudian ditemui sebagai germanium.

  3. IsiPerkembangan terkini
    Huraian

    Jadual moden kini mengandungi 118 unsur; empat unsur terakhir dinamakan secara rasmi oleh IUPAC pada tahun 2016.

    Contoh

    Nihonium (113), moskovium (115), tenesin (117) dan oganeson (118) melengkapkan Kala 7.

Garis masaSejarah perkembangan Jadual Berkala Unsur

  1. Antoine Lavoisier (1789)Mengelaskan 33 bahan kepada empat kumpulan: gas, bukan logam, logam dan sebatian (tanah)
  2. Johann Dobereiner (1829)Hukum Triad: tiga unsur bersifat sama; jisim atom unsur tengah hampir purata dua unsur lain
  3. John Newlands (1864)Hukum Oktaf: sifat unsur berulang setiap unsur kelapan apabila disusun ikut jisim atom menaik
  4. Dmitri Mendeleev (1869)Menyusun unsur ikut jisim atom menaik dan sifat kimia; meninggalkan ruang kosong dan meramal unsur yang belum ditemui
  5. Lothar Meyer (1870)Memplot isi padu atom melawan jisim atom; unsur bersifat sama berada pada kedudukan sepadan dalam lengkung
  6. Henry Moseley (1914)Menyusun semula unsur ikut nombor proton menaik; asas Jadual Berkala Unsur moden
SP 4.1.1

Peta buih bergandaJadual Mendeleev berbanding Jadual moden

MendeleevIkut jisim atom menaikAda ruang kosong untuk unsur belum ditemui
PersamaanUnsur bersifat kimia sama dalam lajur yang samaDisusun dalam baris dan lajur
Moden (Moseley)Ikut nombor proton menaik18 kumpulan dan 7 kala
SP 4.1.1SP 4.1.2

SP 4.1.2Mendeduksi prinsip asas penyusunan unsur dalam Jadual Berkala Unsur.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Mendeduksi

Murid perlu membuat kesimpulan tentang prinsip penyusunan unsur: nombor proton menaik, kumpulan dan kala.

  1. IsiNombor proton menaik
    Huraian

    Unsur disusun mengikut nombor proton menaik dari kiri ke kanan dan atas ke bawah.

    Contoh

    Hidrogen (1) diikuti helium (2), litium (3) dan seterusnya.

  2. IsiKumpulan dan kala
    Huraian

    Lajur menegak ialah Kumpulan 1 hingga 18; baris mengufuk ialah Kala 1 hingga 7. Unsur sekumpulan mempunyai elektron valens sama, maka sifat kimia serupa.

    Contoh

    Natrium dan kalium dalam Kumpulan 1 kedua-duanya bertindak balas cergas dengan air.

Poin utamaPrinsip asas penyusunan unsur

  • Unsur disusun mengikut nombor proton menaik dari kiri ke kanan.
  • Lajur menegak dipanggil Kumpulan (1 hingga 18).
  • Baris mengufuk dipanggil Kala (1 hingga 7).
  • Unsur dalam kumpulan yang sama mempunyai bilangan elektron valens yang sama, maka sifat kimianya serupa.
SP 4.1.2

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

LDNMMM
Lavoisier, Dobereiner, Newlands, Meyer, Mendeleev, Moseley: tokoh perkembangan Jadual Berkala

Kad imbas

Siapakah memperkenalkan Hukum Triad?
Johann Dobereiner
Hukum Oktaf oleh?
John Newlands
Moseley menyusun unsur ikut?
Nombor proton menaik
Lajur menegak dalam Jadual Berkala dipanggil?
Kumpulan
Baris mengufuk dalam Jadual Berkala dipanggil?
Kala

Semak kefahaman

  1. Nyatakan sumbangan Dobereiner dalam perkembangan Jadual Berkala Unsur. (SP 4.1.1)

    Lihat jawapan

    Dobereiner mencadangkan Hukum Triad, iaitu unsur dikumpul tiga-tiga dan JAR unsur di tengah hampir sama dengan purata JAR dua unsur yang lain.

  2. Nyatakan prinsip asas penyusunan unsur dalam Jadual Berkala Unsur moden. (SP 4.1.2)

    Lihat jawapan

    Unsur disusun mengikut nombor proton yang menaik.

10 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.

Tahap Penguasaan (TP)

TPTafsiran
TP1Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran asas mengenai Jadual Berkala Unsur.
TP2Memahami Jadual Berkala Unsur seterusnya dapat menjelaskan kefahaman tersebut.
TP3Mengaplikasikan pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan dapat melaksanakan tugasan mudah.
TP4Menganalisis pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam.
TP5Menilai pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan.
TP6Mereka cipta menggunakan pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan aktiviti/ tugasan dalam situasi baharu secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ ekonomi/ budaya masyarakat.
Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)
  1. TP1

    Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran asas mengenai Jadual Berkala Unsur.

    Aktiviti: Individu, 10 minit: murid menyusun kad tokoh Jadual Berkala (Dobereiner, Newlands, Mendeleev, Moseley) mengikut garis masa dan menyatakan satu sumbangan setiap tokoh.

    Evidens PBD: Garis masa kad dan semakan guru.

    SP disasar: 4.1.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat
  2. TP2

    Memahami Jadual Berkala Unsur seterusnya dapat menjelaskan kefahaman tersebut.

    Aktiviti: Berpasangan, 15 minit: murid menghuraikan sejarah perkembangan Jadual Berkala daripada Triad Dobereiner hingga Jadual moden, menggunakan jadual ringkas dengan satu ciri setiap peringkat.

    Evidens PBD: Jadual sejarah dan penerangan lisan.

    SP disasar: 4.1.1 · Latihan sepadan: aras Memahami
  3. TP3

    Mengaplikasikan pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur untuk menerangkan kejadian atau fenomena alam dan dapat melaksanakan tugasan mudah.

    Aktiviti: Kumpulan, 20 minit: murid membandingkan Jadual Mendeleev dengan Jadual moden dalam jadual dua lajur dan mendeduksi prinsip asas penyusunan unsur mengikut nombor proton.

    Evidens PBD: Jadual perbandingan dan deduksi bertulis.

    SP disasar: 4.1.2, 4.1.1 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi
  4. TP4

    Menganalisis pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam.

    Aktiviti: Kumpulan, 20 minit: murid menganalisis data 20 unsur pertama, menyusun mengikut jisim atom dan nombor proton, lalu menganalisis mengapa susunan nombor proton lebih tepat.

    Evidens PBD: Dua susunan dan analisis perbezaan.

    SP disasar: 4.1.2 · Latihan sepadan: aras Menganalisis
  5. TP5

    Menilai pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan.

    Aktiviti: Kumpulan, 25 minit: murid menilai sumbangan Mendeleev yang meninggalkan ruang kosong untuk unsur belum ditemui, memutuskan kelebihan dan kelemahan jadualnya dengan bukti, serta menjustifikasikan keputusan.

    Evidens PBD: Hujah berjustifikasi dan rubrik hujah.

    SP disasar: 4.1.1, 4.1.2 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati
  6. TP6

    Mereka cipta menggunakan pengetahuan mengenai Jadual Berkala Unsur dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan aktiviti/ tugasan dalam situasi baharu secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ ekonomi/ budaya masyarakat.

    Aktiviti: Kumpulan, 30 minit: murid mereka satu permainan kad susunan unsur yang menuntut pemain menyusun unsur mengikut prinsip jadual moden dan membentangkan peraturannya.

    Evidens PBD: Set permainan dan rubrik kreativiti dan ketepatan.

    SP disasar: 4.1.2 · Latihan sepadan: aras Mencipta

Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan

Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 44 unit Kimia Tingkatan 4 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.

Belajar & latih secara interaktifSemua unit Kimia Tingkatan 4

Unit lain dalam 4.0 JADUAL BERKALA UNSUR

  1. 4.1 Perkembangan Jadual Berkala Unsur
  2. 4.2 Susunan Unsur dalam Jadual Berkala Unsur Moden
  3. 4.3 Unsur dalam Kumpulan 18
  4. 4.4 Unsur dalam Kumpulan 1
  5. 4.5 Unsur dalam Kumpulan 17
  6. 4.6 Unsur dalam Kala 3
  7. 4.7 Unsur Peralihan