Langkau ke kandungan
Sejarah · Tingkatan 5 (SPM) · 12.0 PENGUKUHAN KEDAULATAN NEGARA

12.3 Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen

Anda akan menguasai latar belakang sistem beraja dan Demokrasi Berparlimen, institusi Majlis Raja-Raja, kuasa Yang di-Pertuan Agong dan raja, pengasingan kuasa serta keunikan demokrasi Malaysia.

  • KSSM
  • 9 SP
  • 22 latihan
  • Percuma
Belajar & latih secara interaktifSemua unit Sejarah Tingkatan 5

SP 12.3.1Memerihalkan latar belakang sistem pemerintahan beraja dan Demokrasi Berparlimen.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Memerihalkan

Murid perlu menerangkan ciri dan latar belakang sistem pemerintahan beraja serta Demokrasi Berparlimen di negara kita.

  1. IsiSistem beraja
    Huraian

    Sistem beraja wujud sejak Kesultanan Melayu Melaka dengan raja berkuasa mutlak. Selepas merdeka, negara mengamalkan Raja Berperlembagaan.

    Contoh

    Kini kuasa raja tertakluk kepada perlembagaan.

  2. IsiDemokrasi Berparlimen
    Huraian

    Rakyat memilih wakil melalui pilihan raya untuk membentuk kerajaan. Pilihan raya umum pertama selepas merdeka diadakan pada 1959.

    Contoh

    Parti yang menang majoriti kerusi Dewan Rakyat membentuk kerajaan.

NotaLatar belakang

Sistem pemerintahan beraja telah wujud sejak zaman Kesultanan Melayu Melaka dengan raja sebagai pemerintah berkuasa mutlak. Selepas merdeka, Malaysia mengamalkan Raja Berperlembagaan, iaitu raja memerintah berlandaskan perlembagaan, digabungkan dengan Demokrasi Berparlimen yang memberi rakyat kuasa memilih wakil melalui pilihan raya. Pilihan raya umum pertama selepas merdeka diadakan pada tahun 1959.

SP 12.3.1

SP 12.3.2Menerangkan sejarah dan kedudukan institusi Majlis Raja-Raja.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menerangkan

Murid perlu menerangkan sejarah penubuhan dan kedudukan Majlis Raja-Raja.

  1. IsiSejarah Majlis Raja-Raja
    Huraian

    Bermula dengan Durbar pertama di Kuala Kangsar pada 1897, Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi pada 1948 dan dimaktubkan dalam Perlembagaan Persekutuan 1957.

    Contoh

    Durbar ialah persidangan raja-raja Melayu NNMB.

  2. IsiKedudukan dan fungsi
    Huraian

    Anggotanya sembilan Raja Melayu dan Yang di-Pertua Negeri. Majlis memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalannya, mempersetujui undang-undang yang menyentuh keistimewaan raja dan membincangkan hal agama Islam.

    Contoh

    Hanya Raja Melayu terlibat dalam pemilihan Yang di-Pertuan Agong.

Garis masaSejarah Majlis Raja-Raja

  1. 1897Persidangan Raja-Raja Melayu (Durbar) pertama di Kuala Kangsar.
  2. 1948Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi di bawah Persekutuan Tanah Melayu.
  3. 1957Kedudukan Majlis Raja-Raja dimaktubkan dalam Perlembagaan Persekutuan.
SP 12.3.2

Poin utamaKedudukan dan fungsi Majlis Raja-Raja

  • Anggota: sembilan Raja Melayu serta Yang di-Pertua Negeri (Pulau Pinang, Melaka, Sabah, Sarawak)
  • Memilih Yang di-Pertuan Agong dan Timbalannya (hanya Raja Melayu terlibat)
  • Mempersetujui undang-undang yang menyentuh keistimewaan raja dan perkara sensitif
  • Membincangkan hal ehwal agama Islam bagi seluruh negara
SP 12.3.2

SP 12.3.3Menjelaskan kedudukan serta kuasa Yang di-Pertuan Agong dan raja dalam Perlembagaan Persekutuan.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menjelaskan

Murid perlu menjelaskan kedudukan dan kuasa Yang di-Pertuan Agong serta raja dalam Perlembagaan Persekutuan.

  1. IsiKuasa Yang di-Pertuan Agong
    Huraian

    Yang di-Pertuan Agong ialah Ketua Utama Negara selama lima tahun. Baginda sebahagian daripada Parlimen, melantik Perdana Menteri dan hakim, dan menjadi Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera.

    Contoh

    Yang di-Pertuan Agong membubarkan Parlimen atas nasihat Perdana Menteri.

  2. IsiKuasa raja di negeri
    Huraian

    Raja ialah ketua negeri dan ketua agama Islam di negeri masing-masing. Yang di-Pertuan Agong ialah ketua agama Islam bagi negeri tanpa raja dan Wilayah Persekutuan.

    Contoh

    Sultan Perak ialah ketua agama Islam di Perak.

Peta pokokKuasa Yang di-Pertuan Agong dan raja

Yang di-Pertuan Agong (Ketua Utama Negara, lima tahun)
Perundangan
  • Sebahagian daripada Parlimen
  • Memanggil, menangguh dan membubarkan Parlimen
Eksekutif
  • Melantik Perdana Menteri
  • Bertindak atas nasihat Kabinet
Kehakiman
  • Melantik hakim atas nasihat Perdana Menteri
  • Memberi pengampunan bagi Wilayah Persekutuan
Lain-lain
  • Ketua agama Islam bagi negeri tiada raja dan Wilayah Persekutuan
  • Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera
  • Raja di negeri: ketua agama Islam dan ketua negeri
SP 12.3.3

SP 12.3.4Menghuraikan ciri dan amalan demokrasi serta pengasingan kuasa di peringkat persekutuan dan negeri.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menghuraikan

Murid perlu menghuraikan secara terperinci ciri dan amalan demokrasi serta pengasingan kuasa di peringkat persekutuan dan negeri.

  1. IsiCiri dan amalan demokrasi
    Huraian

    Demokrasi diamalkan melalui pilihan raya bebas secara berkala, kebebasan bersuara, kedaulatan undang-undang dan kerajaan dibentuk oleh parti majoriti.

    Contoh

    Rakyat berumur layak mengundi memilih wakil di Dewan Rakyat dan Dewan Undangan Negeri.

  2. IsiPengasingan kuasa
    Huraian

    Kuasa dibahagi kepada badan perundangan, eksekutif dan kehakiman. Di persekutuan: Parlimen, Jemaah Menteri dan mahkamah; di negeri: Dewan Undangan Negeri dan Majlis Mesyuarat Kerajaan Negeri. Kehakiman di bawah bidang kuasa Persekutuan.

    Contoh

    Mahkamah boleh memutuskan sesuatu tindakan kerajaan tidak sah di sisi undang-undang.

JadualPengasingan kuasa

BadanPersekutuanNegeri
PerundanganParlimen: Yang di-Pertuan Agong, Dewan Negara, Dewan RakyatDewan Undangan Negeri
EksekutifJemaah Menteri diketuai Perdana MenteriMajlis Mesyuarat Kerajaan Negeri diketuai Menteri Besar atau Ketua Menteri
KehakimanMahkamah Persekutuan, Mahkamah Rayuan, Mahkamah TinggiKehakiman di bawah bidang kuasa Persekutuan
SP 12.3.4

Peta buihCiri dan amalan demokrasi

Demokrasi Berparlimen
Pilihan raya bebas secara berkalaKebebasan bersuaraKedaulatan undang-undangPengasingan kuasaKerajaan dibentuk parti majoriti
SP 12.3.4SP K12.3.8

SP 12.3.5Merumus keunikan amalan Demokrasi Berparlimen di negara kita.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Merumus

Murid perlu membuat kesimpulan tentang keunikan amalan Demokrasi Berparlimen di Malaysia.

  1. IsiGabungan raja dan demokrasi
    Huraian

    Malaysia menggabungkan Raja Berperlembagaan dengan Demokrasi Berparlimen.

    Contoh

    Yang di-Pertuan Agong dipilih secara bergilir dalam kalangan sembilan Raja Melayu setiap lima tahun.

  2. IsiSistem dua dewan dan permuafakatan
    Huraian

    Parlimen mempunyai Dewan Negara dan Dewan Rakyat, dan kerajaan dibentuk melalui permuafakatan parti pelbagai kaum.

    Contoh

    Parti Perikatan menggabungkan UMNO, MCA dan MIC.

Poin utamaKeunikan demokrasi Malaysia

  • Menggabungkan Raja Berperlembagaan dengan Demokrasi Berparlimen
  • Yang di-Pertuan Agong dipilih secara bergilir dalam kalangan sembilan Raja Melayu setiap lima tahun
  • Sistem dua dewan: Dewan Negara dan Dewan Rakyat
  • Kerajaan bercampur pelbagai kaum melalui permuafakatan parti
SP 12.3.5

SP K12.3.6Menerangkan peranan raja dalam memakmurkan negara.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menerangkan

Murid perlu menerangkan peranan raja dalam memakmurkan negara.

  1. IsiRaja lambang perpaduan
    Huraian

    Raja menjadi payung dan lambang perpaduan seluruh rakyat.

    Contoh

    Rakyat pelbagai kaum menyambut hari keputeraan raja.

  2. IsiRaja menjaga kestabilan
    Huraian

    Raja menjalankan tugas mengikut perlembagaan dan membantu memastikan kestabilan pemerintahan.

    Contoh

    Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri yang mendapat kepercayaan majoriti Dewan Rakyat.

NotaNilai: raja, taat setia dan pengasingan kuasa

Raja menjadi lambang perpaduan dan menaungi rakyat semua kaum, sekali gus memakmurkan negara. Taat setia kepada raja dan negara ialah prinsip kedua Rukun Negara yang menjamin kestabilan. Pengasingan kuasa pula mengelakkan penyalahgunaan kuasa kerana setiap badan saling mengawasi.

SP K12.3.6SP K12.3.7SP K12.3.9

SP K12.3.7Menjelaskan kepentingan taat setia rakyat kepada pemerintah.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menjelaskan

Murid perlu menjelaskan sebab rakyat perlu taat setia kepada pemerintah.

  1. IsiTaat setia asas kestabilan
    Huraian

    Rakyat yang taat setia menyokong pemerintahan yang sah dan menolak anasir yang memecahbelahkan.

    Contoh

    Prinsip kedua Rukun Negara ialah Kesetiaan kepada Raja dan Negara.

  2. IsiAmalan taat setia
    Huraian

    Taat setia ditunjukkan dengan menghormati raja, lambang negara dan undang-undang.

    Contoh

    Berdiri tegak semasa lagu Negaraku dimainkan.

SP K12.3.8Menghuraikan kepentingan elemen utama demokrasi sebagai asas pemerintahan negara.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menghuraikan

Murid perlu menghuraikan secara terperinci kepentingan elemen utama demokrasi sebagai asas pemerintahan.

  1. IsiPilihan raya dan kebebasan bersuara
    Huraian

    Pilihan raya memberi rakyat kuasa memilih kerajaan; kebebasan bersuara membolehkan rakyat menyatakan pandangan.

    Contoh

    Rakyat mengundi setiap kali pilihan raya umum diadakan.

  2. IsiKedaulatan undang-undang
    Huraian

    Kerajaan dan rakyat tertakluk kepada undang-undang, jadi kuasa tidak disalah guna.

    Contoh

    Pemimpin yang melanggar undang-undang juga boleh didakwa di mahkamah.

SP K12.3.9Membahaskan kepentingan pengasingan kuasa dalam sistem demokrasi.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Membahaskan

Murid perlu mengemukakan hujah dan bukti tentang kepentingan pengasingan kuasa.

  1. IsiMengelakkan penyalahgunaan kuasa
    Huraian

    Apabila kuasa dibahagi kepada tiga badan, tiada satu pihak yang berkuasa mutlak.

    Contoh

    Parlimen menggubal undang-undang, Jemaah Menteri melaksanakannya dan mahkamah mentafsir.

  2. IsiMenjamin keadilan
    Huraian

    Badan kehakiman yang bebas dapat mengadili pertikaian dengan adil.

    Contoh

    Rakyat boleh mencabar keputusan kerajaan di mahkamah.

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

PEK
Tiga badan dalam pengasingan kuasa: Perundangan, Eksekutif, Kehakiman.

Kad imbas

Bila Durbar pertama diadakan?
1897 di Kuala Kangsar.
Tempoh Yang di-Pertuan Agong memegang jawatan?
Lima tahun.
Siapa melantik Perdana Menteri?
Yang di-Pertuan Agong.
Badan eksekutif persekutuan?
Jemaah Menteri diketuai Perdana Menteri.
Keunikan utama demokrasi Malaysia?
Yang di-Pertuan Agong dipilih bergilir dalam kalangan Raja Melayu.

Semak kefahaman

  1. Bezakan kuasa raja pada zaman Kesultanan Melayu Melaka dengan selepas merdeka. (SP 12.3.1)

    Lihat jawapan

    Pada zaman Kesultanan Melayu Melaka raja berkuasa mutlak, manakala selepas merdeka kuasa raja tertakluk kepada perlembagaan (Raja Berperlembagaan).

  2. Bilakah Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi? (SP 12.3.2)

    Lihat jawapan

    Majlis Raja-Raja ditubuhkan secara rasmi pada tahun 1948 di bawah Persekutuan Tanah Melayu.

  3. Nyatakan dua kuasa Yang di-Pertuan Agong. (SP 12.3.3)

    Lihat jawapan

    Yang di-Pertuan Agong melantik Perdana Menteri dan hakim, membubarkan Parlimen atas nasihat Perdana Menteri dan menjadi Pemerintah Tertinggi Angkatan Tentera.

  4. Namakan tiga badan dalam pengasingan kuasa. (SP 12.3.4)

    Lihat jawapan

    Badan perundangan, badan eksekutif dan badan kehakiman.

  5. Nyatakan satu keunikan amalan Demokrasi Berparlimen di Malaysia. (SP 12.3.5)

    Lihat jawapan

    Malaysia menggabungkan Raja Berperlembagaan dengan Demokrasi Berparlimen, dan Yang di-Pertuan Agong dipilih secara bergilir setiap lima tahun.

  6. Nyatakan satu peranan raja dalam memakmurkan negara. (SP K12.3.6)

    Lihat jawapan

    Raja menjadi payung dan lambang perpaduan seluruh rakyat serta menjaga kestabilan pemerintahan.

  7. Mengapakah rakyat perlu taat setia kepada pemerintah? (SP K12.3.7)

    Lihat jawapan

    Rakyat yang taat setia menyokong pemerintahan yang sah dan menolak anasir yang memecahbelahkan, jadi negara stabil.

  8. Nyatakan dua elemen utama demokrasi. (SP K12.3.8)

    Lihat jawapan

    Pilihan raya bebas, kebebasan bersuara dan kedaulatan undang-undang.

  9. Mengapakah pengasingan kuasa penting dalam sistem demokrasi? (SP K12.3.9)

    Lihat jawapan

    Pengasingan kuasa mengelakkan penyalahgunaan kuasa kerana tiada satu pihak yang berkuasa mutlak.

22 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.

Tahap Penguasaan (TP)

TPTafsiran
TP1Memerihalkan pengetahuan yang berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.
TP2Menjelaskan pemahaman berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen berserta contoh.
TP3Membuat kronologi maklumat berkaitan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.
TP4Mencerakinkan maklumat yang berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.
TP5Menilai kepentingan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen sebagai unsur penting sistem pemerintahan negara.
TP6Menjana idea tentang konsep kesetiaan kepada raja dan menghormati sistem demokrasi.
Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)
  1. TP1

    Memerihalkan pengetahuan yang berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.

    Aktiviti: Murid memadankan kad nama institusi (Yang di-Pertuan Agong, Majlis Raja-Raja, Parlimen) dengan penerangan ringkas latar belakangnya, kemudian guru menyoal beberapa murid secara lisan.

    Evidens PBD: Lembaran padanan dan jawapan lisan murid

    SP disasar: 12.3.1, 12.3.2 · Latihan sepadan: aras Mengingat
  2. TP2

    Menjelaskan pemahaman berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen berserta contoh.

    Aktiviti: Dalam pasangan, murid menerangkan kuasa Yang di-Pertuan Agong dan raja dengan satu contoh bagi setiap kuasa menggunakan petikan peruntukan ringkas yang disediakan guru.

    Evidens PBD: Kad penerangan pasangan dan contoh yang diberikan

    SP disasar: 12.3.3 · Latihan sepadan: aras Memahami
  3. TP3

    Membuat kronologi maklumat berkaitan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.

    Aktiviti: Kumpulan menyusun kad kronologi sejarah dan fungsi Majlis Raja-Raja serta perkembangan Demokrasi Berparlimen pada garis masa, kemudian menerangkan satu peristiwa penting.

    Evidens PBD: Garis masa kumpulan dan penerangan lisan

    SP disasar: 12.3.1, 12.3.2 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi
  4. TP4

    Mencerakinkan maklumat yang berkaitan dengan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen.

    Aktiviti: Kumpulan mencerakinkan pengasingan kuasa eksekutif, perundangan dan kehakiman pada rajah tiga lajur, termasuk peranan setiap badan di peringkat persekutuan dan negeri.

    Evidens PBD: Rajah pengasingan kuasa dan ketepatan peranan badan

    SP disasar: 12.3.4, K12.3.9 · Latihan sepadan: aras Menganalisis
  5. TP5

    Menilai kepentingan sistem Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen sebagai unsur penting sistem pemerintahan negara.

    Aktiviti: Murid menilai kepentingan Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen dalam satu forum kelas, memberi dua hujah berserta bukti, dan guru menskor dengan rubrik ringkas.

    Evidens PBD: Rubrik forum dan catatan hujah murid

    SP disasar: 12.3.4, 12.3.5, K12.3.8 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati
  6. TP6

    Menjana idea tentang konsep kesetiaan kepada raja dan menghormati sistem demokrasi.

    Aktiviti: Murid menjana tiga idea menunjukkan taat setia kepada raja dan menghormati demokrasi, seperti pilihan raya majlis sekolah, lalu menulis pelan tindakan dan membentangkannya dalam kumpulan.

    Evidens PBD: Pelan tindakan dan rubrik idea murid

    SP disasar: K12.3.6, K12.3.7, 12.3.5 · Latihan sepadan: aras Mencipta

Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan

Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 11 unit Sejarah Tingkatan 5 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.

Belajar & latih secara interaktifSemua unit Sejarah Tingkatan 5

Unit lain dalam 12.0 PENGUKUHAN KEDAULATAN NEGARA

  1. 12.1 Konsep Kedaulatan Negara
  2. 12.2 Perlembagaan Persekutuan
  3. 12.3 Raja Berperlembagaan dan Demokrasi Berparlimen
  4. 12.4 Sistem Persekutuan (Kerajaan Persekutuan dan Kerajaan Negeri)