1.1.1 Institusi Pemerintahan › Institusi beraja
Anda akan dapat membincangkan peranan raja di Tanah Melayu dalam sistem pemerintahan tradisional serta konsep daulat yang mendasarinya.
SP 1.1.1.1Membincangkan peranan raja di Tanah Melayu
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Membincangkan
Calon perlu mengemukakan dan menghuraikan pelbagai peranan raja dalam pemerintahan tradisional Tanah Melayu dengan bukti, serta melihatnya dari beberapa sudut.
- IsiPeranan politik dan pentadbiranHuraian
Raja ialah ketua negara dan kerajaan; baginda melantik pembesar, mengisytiharkan perang, membuat perjanjian dan menghantar utusan. Kedudukan raja diperkukuh oleh konsep daulat dan larangan derhaka.
ContohSultan Melaka melantik Bendahara, Temenggung dan Laksamana serta menghantar utusan ke China.
- IsiPeranan agama, undang-undang dan ekonomiHuraian
Raja ialah ketua agama Islam, sumber undang-undang dan hakim tertinggi; baginda juga menguasai hasil seperti cukai pelabuhan dan ufti.
ContohHukum Kanun Melaka dan Undang-undang Laut Melaka dikuatkuasakan atas nama sultan.
- IsiLambang perpaduan dan taat setiaHuraian
Waad antara Sang Sapurba dan Demang Lebar Daun menjadi asas hubungan raja dengan rakyat: rakyat taat, raja tidak menzalimi rakyat. Ini menjadikan raja pusat perpaduan masyarakat.
ContohRakyat tidak menderhaka walaupun ditimpa kesusahan kerana percaya kepada tulah dan daulat raja.
Peta pokokPeranan raja di Tanah Melayu
- Ketua negara dan pemerintah tertinggi
- Melantik pembesar dan menganugerahkan gelaran
- Mengisytiharkan perang dan membuat perjanjian
- Ketua agama Islam
- Penaung adat istiadat Melayu
- Sumber keadilan, hakim tertinggi
- Menjatuhkan hukuman bunuh
- Memiliki hak monopoli perdagangan tertentu
- Menerima cukai dan ufti
IstilahIstilah penting
- Daulat
- Kuasa luar biasa dan kesucian yang ada pada raja
- Derhaka
- Menentang atau ingkar perintah raja
- Tulah
- Malapetaka yang menimpa penderhaka
- Nobat
- Alat muzik diraja lambang kebesaran
- Larangan diraja
- Pantang larang seperti warna kuning khusus untuk raja
NotaKonsep daulat dan kewibawaan
Kedudukan raja diperkukuh oleh konsep daulat dan waad antara Sang Sapurba dengan Demang Lebar Daun (Sejarah Melayu): rakyat tidak akan menderhaka, raja tidak akan menzalimi rakyat. Kewibawaan raja juga dilambangkan oleh alat kebesaran seperti nobat, payung kuning dan cogan.
Analisis sumberAnalisis sumber: waad
Rakyat tidak akan derhaka kepada raja walaupun raja zalim; raja pula tidak akan menghina rakyat.Ringkasan isi waad Sang Sapurba-Demang Lebar Daun, Sejarah Melayu
Apakah implikasi waad ini terhadap hubungan raja dan rakyat?
Lihat jawapan
Waad menjadi asas taat setia rakyat dan had moral kuasa raja; ia mengekalkan kestabilan politik kerana hubungan bersifat timbal balik.
Ingat: mnemonik & kad imbas
Mnemonik
- PAUE
- Peranan raja: Politik, Agama dan adat, Undang-undang, Ekonomi
Kad imbas
- Daulat
- Kuasa luar biasa dan kesucian raja
- Derhaka
- Menentang raja; dipercayai mendatangkan tulah
- Waad
- Perjanjian Sang Sapurba dan Demang Lebar Daun
- Lambang kebesaran raja
- Nobat, payung kuning, cogan, cap mohor
Semak kefahaman
Nyatakan maksud konsep daulat dalam sistem beraja Melayu tradisional. (SP 1.1.1.1)
Lihat jawapan
Daulat ialah kuasa luar biasa dan kesucian yang ada pada raja; rakyat yang derhaka dipercayai ditimpa tulah.
7 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.
Untuk guru: cadangan aktiviti ikut aras kognitif (4)
- Mengingat
Aktiviti: Calon memadankan istilah daulat, derhaka, waad, titah dan kerajaan dengan maksudnya melalui lembaran padanan individu selama 8 minit.
Bukti hasil kerja: Lembaran padanan istilah
SP disasar: 1.1.1.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat - Memahami
Aktiviti: Berpasangan, calon menerangkan mengapa Sri Teri Buana dan Demang Lebar Daun menetapkan waad dalam Sejarah Melayu, dengan menyatakan kewajipan raja dan kewajipan rakyat dalam jadual ringkas.
Bukti hasil kerja: Jadual kewajipan raja dan rakyat; penerangan lisan
SP disasar: 1.1.1.1 · Latihan sepadan: aras Memahami - Menganalisis
Aktiviti: Dalam kumpulan, calon menganalisis petikan waad sebagai sumber sastera sejarah: siapa pengarang, apa tujuan teks, dan bagaimana ia mengukuhkan kewibawaan raja tetapi mengehadkan kezaliman, menggunakan lembaran analisis sumber.
Bukti hasil kerja: Lembaran analisis sumber (asal, tujuan, nilai, batasan)
SP disasar: 1.1.1.1 · Latihan sepadan: aras Menganalisis - Menilai
Aktiviti: Dalam debat dua pasukan, calon berhujah sama ada raja di Tanah Melayu lebih berperanan sebagai pelindung adat dan agama berbanding pemerintah mutlak, berdasarkan sekurang-kurangnya dua contoh, termasuk kisah Hang Tuah dan Hang Jebat.
Bukti hasil kerja: Nota hujah debat; rubrik bukti dan sanggahan
SP disasar: 1.1.1.1 · Latihan sepadan: aras Menilai
Cadangan ini mengikut aras kognitif hasil pembelajaran (bukan TP DSKP kerana STPM tiada TP). Buka unit dan latihan
Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 94 unit Sejarah STPM untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.
Unit lain dalam SEJARAH MALAYSIA › Sistem Politik dan Pentadbiran
- 1.0 Sistem Politik dan Pentadbiran
- 1.1.1 Institusi Pemerintahan › Institusi beraja
- 1.2.1 Pentadbiran Tempatan › Pembesar
- 1.2.2 Pentadbiran Tempatan › Pentadbiran pribumi
- 1.3.1 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran British di…
- 1.3.2 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran Brooke
- 1.3.3 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran Syarikat Borneo Utara…
- 1.3.4 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran tentera Jepun
- 1.4.1.1 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › British Military…
- 1.4.1.2 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › British Borneo Civil…
- 1.4.1.3 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › Malayan Union 1946
- 1.4.1.4 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › Jajahan Mahkota…
- 1.4.2 Kelangsungan Pentadbiran › Persekutuan