Langkau ke kandungan
Sejarah · Tingkatan 6 (STPM) · SEJARAH MALAYSIA › Sistem Politik dan Pentadbiran

1.3.2 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran Brooke

Anda akan dapat menilai perubahan pentadbiran di Sarawak di bawah Keluarga Brooke serta kesannya kepada Sarawak dan Sabah.

  • STPM
  • 1 SP
  • 7 latihan
  • Percuma
Belajar & latih secara interaktifSemua unit Sejarah STPM

SP 1.3.2.1Menilai perubahan pentadbiran di Sarawak dan Sabah

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menilai

Calon perlu menghuraikan perubahan pentadbiran di bawah Keluarga Brooke di Sarawak (dan kaitannya dengan wilayah Sabah) lalu menimbang kebaikan dan keburukannya.

  1. IsiStruktur pentadbiran Brooke
    Huraian

    James Brooke (1841), Charles Brooke (1868) dan Charles Vyner Brooke (1917-1946) memerintah sebagai Raja. Majlis Tertinggi (1855) membantu membuat dasar dan Council Negri (1867) menghimpunkan wakil; Sarawak dibahagikan kepada Bahagian di bawah Residen dan daerah di bawah Pegawai Daerah, dengan Penghulu sebagai penghubung pribumi.

    Contoh

    Council Negri pertama bersidang di Bintulu pada 1867.

  2. IsiPerluasan wilayah dan kaitan dengan Sabah
    Huraian

    Brooke meluaskan Sarawak dengan mengambil wilayah Brunei seperti Rajang, Baram, Limbang dan Lawas. Persaingan ini, bersama kedatangan SBUB di Borneo Utara, mengecilkan Brunei; Sarawak dan Borneo Utara menjadi negeri naungan British pada 1888.

    Contoh

    Limbang diambil oleh Charles Brooke pada 1890.

  3. IsiPenilaian
    Huraian

    Kebaikan: undang-undang dan keamanan, perlindungan tanah pribumi dengan menyekat syarikat besar Eropah. Keburukan: pembangunan ekonomi dan pendidikan perlahan, kuasa tertumpu kepada keluarga Brooke, dan campur tangan dalam adat menimbulkan penentangan.

    Contoh

    Penentangan Rentap di Skrang menunjukkan sebahagian masyarakat Iban menolak dasar Brooke.

Garis masaPemerintahan Keluarga Brooke

  1. 1841James Brooke dilantik Raja Sarawak oleh Pengiran Muda Hashim (Brunei)
  2. 1868Charles Brooke menggantikan James
  3. 1888Sarawak menjadi negeri naungan British
  4. 1917Charles Vyner Brooke memerintah
  5. 1941Perlembagaan Sarawak 1941 dan pendudukan Jepun
  6. 1946Sarawak diserahkan kepada British sebagai Jajahan Mahkota
SP 1.3.2.1

Peta pokokStruktur pentadbiran Brooke

Raja Putih
Pusat
  • Majlis Tertinggi (Supreme Council)
  • Majlis Negeri (Council Negri, 1867)
Bahagian
  • Sarawak dibahagi kepada Bahagian diketuai Residen
  • Daerah diketuai Pegawai Daerah
Tempatan
  • Penghulu dan Tuai Rumah dikekalkan
  • Datu Melayu dilibatkan dalam majlis
SP 1.3.2.1

Poin utamaCiri dan penilaian

  • Pemerintahan bersifat paternalistik dan perlahan membuka ekonomi kepada pemodal besar
  • Melindungi tanah peribumi daripada pengusaha luar
  • Pembesar Melayu dan pemimpin pribumi diserap sebagai penghubung
  • Cukai seperti cukai kepala (pintu) dikenakan
  • Penentangan seperti Rentap dan Syarif Masahor menunjukkan rasa tidak puas hati
SP 1.3.2.1

Tahukah andaTahukah anda

Majlis Negeri (Council Negri) yang bersidang pertama kali di Bintulu pada 1867 dianggap badan perundangan tertua di Malaysia.

SP 1.3.2.1

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

JCV
Raja Brooke: James, Charles, Vyner

Kad imbas

Raja Putih pertama Sarawak
James Brooke (1841)
Majlis Negeri Sarawak ditubuhkan
1867, bersidang di Bintulu
Unit pentadbiran Brooke
Bahagian (Residen) dan Daerah (Pegawai Daerah)
Sarawak menjadi negeri naungan British
1888

Semak kefahaman

  1. Namakan tiga Raja Brooke yang memerintah Sarawak mengikut urutan. (SP 1.3.2.1)

    Lihat jawapan

    James Brooke (1841), Charles Brooke (1868) dan Charles Vyner Brooke (1917-1946).

7 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.

Untuk guru: cadangan aktiviti ikut aras kognitif (4)
  1. Mengingat

    Aktiviti: Calon memadankan nama Rajah (James, Charles, Vyner Brooke) dengan tahun dan peristiwa penting pemerintahan mereka melalui kad padanan selama 8 minit.

    Bukti hasil kerja: Kad padanan tahun, Rajah dan peristiwa

    SP disasar: 1.3.2.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat
  2. Memahami

    Aktiviti: Berpasangan, calon melukis rajah struktur pentadbiran Brooke (Rajah, Majlis Tertinggi, Majlis Negeri, Residen, pegawai pribumi) dan menerangkan fungsi setiap peringkat.

    Bukti hasil kerja: Rajah struktur berlabel; penerangan lisan

    SP disasar: 1.3.2.1 · Latihan sepadan: aras Memahami
  3. Menganalisis

    Aktiviti: Dalam kumpulan, calon menganalisis Perlembagaan Sarawak 1941 sebagai sumber primer: apa yang diubah, siapa mendapat manfaat dan mengapa Vyner Brooke memperkenalkannya.

    Bukti hasil kerja: Lembaran analisis dokumen; pembentangan ringkas

    SP disasar: 1.3.2.1 · Latihan sepadan: aras Menganalisis
  4. Menilai

    Aktiviti: Secara individu, calon menulis penilaian 300 patah perkataan sama ada pemerintahan Brooke bersifat paternalis atau membangunkan, menggunakan tiga bukti pentadbiran.

    Bukti hasil kerja: Esei pendek; rubrik kriteria dan bukti

    SP disasar: 1.3.2.1 · Latihan sepadan: aras Menilai

Cadangan ini mengikut aras kognitif hasil pembelajaran (bukan TP DSKP kerana STPM tiada TP). Buka unit dan latihan

Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 94 unit Sejarah STPM untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.

Belajar & latih secara interaktifSemua unit Sejarah STPM

Unit lain dalam SEJARAH MALAYSIA › Sistem Politik dan Pentadbiran

  1. 1.0 Sistem Politik dan Pentadbiran
  2. 1.1.1 Institusi Pemerintahan › Institusi beraja
  3. 1.2.1 Pentadbiran Tempatan › Pembesar
  4. 1.2.2 Pentadbiran Tempatan › Pentadbiran pribumi
  5. 1.3.1 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran British di…
  6. 1.3.2 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran Brooke
  7. 1.3.3 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran Syarikat Borneo Utara…
  8. 1.3.4 Perubahan Pentadbiran di Malaysia › Pentadbiran tentera Jepun
  9. 1.4.1.1 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › British Military…
  10. 1.4.1.2 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › British Borneo Civil…
  11. 1.4.1.3 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › Malayan Union 1946
  12. 1.4.1.4 Kelangsungan Pentadbiran › Bentuk pentadbiran › Jajahan Mahkota…
  13. 1.4.2 Kelangsungan Pentadbiran › Persekutuan