Langkau ke kandungan
Pendidikan Islam · Tahun 6 · 5.0 sirah

5.1 Merumus iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah serta mengamalkannya secara beradab dan istiqamah.

Kamu akan mengetahui latar belakang Madinah, peranan Masjid al-Nabawi, persaudaraan Muhajirin dan Ansar serta isi Piagam Madinah, lalu mengambil iktibar dan menjadikan Rasulullah SAW contoh dalam kehidupan.

  • KSSR
  • 6 SP
  • 15 latihan
  • Percuma
Belajar & latih secara interaktifSemua unit Pendidikan Islam Tahun 6

SP 5.1.1Menyatakan latar belakang Madinah.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menyatakan

Murid perlu menyebut maklumat latar belakang Madinah dengan tepat.

  1. IsiNama dan kedudukan
    Huraian

    Nama asalnya Yathrib, kemudian dikenali sebagai Madinah al-Munawwarah selepas hijrah Nabi Muhammad SAW pada tahun 622 Masihi. Ia terletak kira-kira 450 km ke utara Makkah.

    Contoh

    Yathrib ditukar namanya selepas Rasulullah SAW berhijrah ke sana.

  2. IsiPenduduk dan keadaan
    Huraian

    Tanahnya subur dengan kebun kurma. Penduduknya kaum Arab Aus dan Khazraj yang sering bertelingkah, serta kaum Yahudi seperti Bani Qainuqa, Bani Nadir dan Bani Quraizah.

    Contoh

    Kaum Aus dan Khazraj bersatu selepas menerima Islam.

Poin utamaLatar belakang Madinah

  • Nama asalnya Yathrib, kemudian dikenali sebagai Madinah al-Munawwarah selepas hijrah Nabi Muhammad SAW
  • Terletak kira-kira 450 km ke utara Makkah
  • Tanahnya subur dan terkenal dengan kebun kurma
  • Penduduk utamanya kaum Arab Aus dan Khazraj yang sering bertelingkah
  • Terdapat juga kaum Yahudi seperti Bani Qainuqa, Bani Nadir dan Bani Quraizah
  • Nabi Muhammad SAW berhijrah ke Madinah pada tahun 622 Masihi
SP 5.1.1

SP 5.1.2Menjelaskan peranan masjid al-nabawi.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menjelaskan

Murid perlu menerangkan peranan Masjid al-Nabawi dan sebab peranan itu penting kepada masyarakat Madinah.

  1. IsiPusat ibadat dan ilmu
    Huraian

    Masjid al-Nabawi menjadi tempat solat berjemaah dan pusat pengajian ilmu.

    Contoh

    Para sahabat belajar al-Quran daripada Rasulullah SAW di masjid.

  2. IsiPusat pentadbiran dan masyarakat
    Huraian

    Masjid juga tempat bermesyuarat, menerima tetamu dan perwakilan, menyatukan umat dan tempat tinggal golongan miskin (Ahli Suffah).

    Contoh

    Rasulullah SAW bermesyuarat dengan sahabat di masjid sebelum membuat keputusan.

Peta buihPeranan Masjid al-Nabawi

Masjid al-Nabawi
Tempat beribadahPusat pendidikan dan pengajian ilmuPusat pentadbiran dan bermesyuaratTempat menyatukan umat IslamTempat menerima tetamu dan perwakilanTempat tinggal golongan miskin (Ahli Suffah)
SP 5.1.2

SP 5.1.3Menghuraikan persaudaraan muhajirin dan ansar.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menghuraikan

Murid perlu menerangkan secara terperinci persaudaraan Muhajirin dan Ansar: maksud, contoh pasangan dan sikap kedua-dua golongan.

  1. IsiMaksud dan contoh
    Huraian

    Muhajirin ialah orang Islam Makkah yang berhijrah; Ansar ialah penduduk Madinah yang menolong mereka. Rasulullah SAW mempersaudarakan mereka, contohnya Abdul Rahman bin Auf dengan Saad bin al-Rabi dan Salman al-Farisi dengan Abu al-Darda.

    Contoh

    Abu Bakar al-Siddiq dipersaudarakan dengan Kharijah bin Zaid.

  2. IsiSikap kedua-dua golongan
    Huraian

    Ansar berkongsi rumah, harta dan pekerjaan. Muhajirin pula berusaha berdikari.

    Contoh

    Abdul Rahman bin Auf meminta ditunjukkan jalan ke pasar untuk berniaga.

JadualContoh persaudaraan Muhajirin dan Ansar

MuhajirinAnsar
Abdul Rahman bin AufSaad bin al-Rabi
Abu Bakar al-SiddiqKharijah bin Zaid
Salman al-FarisiAbu al-Darda
SP 5.1.3

NotaPersaudaraan Muhajirin dan Ansar

Muhajirin ialah orang Islam Makkah yang berhijrah ke Madinah, manakala Ansar ialah penduduk Madinah yang menolong mereka. Nabi Muhammad SAW mempersaudarakan mereka. Golongan Ansar berkongsi rumah, harta dan pekerjaan dengan Muhajirin, manakala Muhajirin pula berusaha berdikari, contohnya Abdul Rahman bin Auf meminta ditunjukkan jalan ke pasar untuk berniaga.

SP 5.1.3

SP 5.1.4Memperincikan isi-isi piagam Madinah.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Memperincikan

Murid perlu menerangkan secara terperinci isi-isi Piagam Madinah mengikut aspek kepimpinan, hak rakyat dan tanggungjawab bersama.

  1. IsiKepimpinan
    Huraian

    Nabi Muhammad SAW ialah ketua negara, dan al-Quran serta sunah menjadi rujukan utama apabila berlaku perselisihan.

    Contoh

    Pertelingkahan antara penduduk dirujuk kepada Rasulullah SAW.

  2. IsiHak dan tanggungjawab rakyat
    Huraian

    Semua penduduk mendapat kebebasan beragama, keadilan dan perlindungan. Mereka bersama-sama mempertahankan Madinah dan dilarang membantu musuh, iaitu Quraisy Makkah.

    Contoh

    Kaum Yahudi bebas mengamalkan agama mereka tetapi wajib bersama mempertahankan Madinah.

Peta pokokIsi kandungan Piagam Madinah

Piagam Madinah
Kepimpinan
  • Nabi Muhammad SAW ketua negara
  • Al-Quran dan sunah menjadi rujukan utama
Hak rakyat
  • Kebebasan beragama bagi semua penduduk
  • Keadilan dan perlindungan untuk semua
Tanggungjawab bersama
  • Semua penduduk bersama mempertahankan Madinah
  • Dilarang membantu musuh Madinah, iaitu Quraisy Makkah
SP 5.1.4

SP 5.1.5Menghubungkaitkan iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dengan kehidupan.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menghubungkaitkan

Murid perlu mengaitkan iktibar daripada pembentukan negara Madinah dengan kehidupan murid dan masyarakat hari ini.

  1. IsiIktibar perpaduan
    Huraian

    Persaudaraan Muhajirin dan Ansar mengajar kita tolong-menolong dan berkongsi.

    Contoh

    Murid membantu rakan baharu yang berpindah ke sekolah.

  2. IsiIktibar kepimpinan dan undang-undang
    Huraian

    Kepimpinan yang bijak, masjid sebagai pusat masyarakat dan undang-undang yang adil menjadikan masyarakat majmuk aman.

    Contoh

    Rakyat Malaysia berbilang kaum hidup aman apabila menghormati undang-undang dan sesama sendiri.

Peta pelbagai alirIktibar pembentukan negara Madinah

SebabKepimpinan Rasulullah SAW yang bijaksanaMasjid sebagai pusat masyarakatPersaudaraan dan perpaduanUndang-undang yang adil
Terbentuknya negara Madinah
AkibatMasyarakat hidup aman dan bersatuIslam berkembang dengan pesatMenjadi contoh negara yang adilKita perlu mencontohi Rasulullah SAW dalam kehidupan
SP 5.1.5SP 5.1.6

SP 5.1.6Menjadikan Rasul Allah SAW sebagai contoh dalam kehidupan secara beradab dan istiqamah.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menjadikan

Murid perlu menunjukkan amalan mencontohi Rasulullah SAW dalam kehidupan secara beradab dan berterusan.

  1. IsiMencontohi sikap baginda
    Huraian

    Bersikap adil, suka bermesyuarat dan menyatukan orang lain.

    Contoh

    Ketua kelas mendengar pendapat semua ahli sebelum membuat keputusan.

  2. IsiMencontohi semangat Ansar
    Huraian

    Menyambut dan membantu orang baharu dengan mesra.

    Contoh

    Zaid mengalu-alukan rakan dari negeri lain dan membantunya menyesuaikan diri.

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

MPPP
Langkah pembentukan negara Madinah: Masjid al-Nabawi dibina, Persaudaraan Muhajirin dan Ansar, Piagam Madinah, Pertahanan bersama.

Kad imbas

Nama asal Madinah
Yathrib
Dua kaum Arab utama di Madinah
Aus dan Khazraj
Peranan Masjid al-Nabawi
Ibadah, pendidikan, pentadbiran, perpaduan
Ansar
Penduduk Madinah yang menolong Muhajirin
Rujukan utama dalam Piagam Madinah
Al-Quran dan sunah
Iktibar utama
Perpaduan dan keadilan membina negara yang aman

Semak kefahaman

  1. Nyatakan nama asal Madinah. (SP 5.1.1)

    Lihat jawapan

    Yathrib.

  2. Nyatakan dua peranan Masjid al-Nabawi. (SP 5.1.2)

    Lihat jawapan

    Tempat beribadat, pusat pengajian ilmu, pusat pentadbiran dan bermesyuarat.

  3. Nyatakan maksud Ansar. (SP 5.1.3)

    Lihat jawapan

    Penduduk Madinah yang menolong orang Islam Makkah yang berhijrah.

  4. Menurut Piagam Madinah, apakah rujukan utama apabila berlaku perselisihan? (SP 5.1.4)

    Lihat jawapan

    Al-Quran dan sunah.

  5. Nyatakan satu iktibar daripada persaudaraan Muhajirin dan Ansar. (SP 5.1.5)

    Lihat jawapan

    Tolong-menolong dan berkongsi sesama Muslim.

  6. Nyatakan satu sikap Rasulullah SAW yang boleh dicontohi oleh ketua kelas. (SP 5.1.6)

    Lihat jawapan

    Adil dan suka bermesyuarat.

15 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.

Tahap Penguasaan (TP)

TPTafsiran
TP1Menyatakan iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah.
TP2Menjelaskan iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah.
TP3Mengaplikasi iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dalam kehidupan.
TP4Menganalisis iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya.
TP5Menilai iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya secara beradab.
TP6Merumus iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya secara beradab dan istiqamah.
Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)
  1. TP1

    Menyatakan iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah.

    Aktiviti: Murid memadankan kad butiran bagi pembentukan negara Madinah: latar belakang Madinah, peranan Masjid al-Nabawi dan persaudaraan Muhajirin dan Ansar. Dalam kumpulan empat orang, murid menampal kad pada papan padanan apabila guru membaca petunjuk, kemudian guru membetulkan secara lisan. Sepuluh minit.

    Evidens PBD: Papan padanan siap; ketepatan jawapan lisan murid dicatat dalam senarai semak.

    SP disasar: 5.1.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat
  2. TP2

    Menjelaskan iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah.

    Aktiviti: Berpasangan, murid bergilir menerangkan kepada rakan dengan ayat sendiri tentang peranan Masjid al-Nabawi dan persaudaraan Muhajirin dan Ansar dalam pembentukan negara Madinah, berpandukan kad petunjuk. Guru berjalan dan mengajukan soalan 'mengapa' kepada beberapa pasangan. Lima belas minit.

    Evidens PBD: Penerangan lisan murid dinilai dengan rubrik tiga skala (tepat, hampir tepat, perlu bimbingan).

    SP disasar: 5.1.2 · Latihan sepadan: aras Memahami
  3. TP3

    Mengaplikasi iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dalam kehidupan.

    Aktiviti: Guru membaca situasi: Kelas kamu terdiri daripada murid pelbagai latar belakang dan perlu bekerjasama. Dalam kumpulan tiga orang, murid menulis tiga langkah tindakan yang sesuai dengan pembentukan negara Madinah pada lembaran kerja, kemudian melakonkan satu tindakan di hadapan kelas. Lima belas minit.

    Evidens PBD: Lembaran kerja langkah tindakan dan lakonan ringkas diperhatikan dengan senarai semak.

    SP disasar: 5.1.3 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi
  4. TP4

    Menganalisis iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya.

    Aktiviti: Kumpulan menganalisis tindakan berikut dalam jadual dua lajur (betul atau kurang betul) beserta sebab berdasarkan pembentukan negara Madinah: berkongsi dengan rakan baharu, mementingkan diri, mengikut peraturan bersama, mengejek rakan yang berbeza latar belakang. Kemudian setiap murid memilih satu tindakan yang betul untuk diamalkan minggu ini dan menulisnya pada kad azam. Dua puluh minit.

    Evidens PBD: Jadual analisis kumpulan dan kad azam individu dikumpul; guru menyemak ketepatan sebab.

    SP disasar: 5.1.5, 5.1.6 · Latihan sepadan: aras Menganalisis
  5. TP5

    Menilai iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya secara beradab.

    Aktiviti: Guru membentangkan kes: Seri berkongsi alatan dengan rakan baharu, manakala Dani tidak mahu berkongsi. Murid menilai tindakan setiap watak, memberi markah satu hingga tiga dengan sebab berdasarkan pembentukan negara Madinah, lalu membentangkan penilaian. Selepas itu murid melazimi bersaudara, bekerjasama dan menghormati perbezaan selama tiga hari dengan kad semak.

    Evidens PBD: Penilaian bertulis berserta sebab dan kad semak tiga hari ditandatangani ibu bapa atau penjaga.

    SP disasar: 5.1.3, 5.1.6 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati
  6. TP6

    Merumus iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah dan mengamalkannya secara beradab dan istiqamah.

    Aktiviti: Murid merumus kepentingan pembentukan negara Madinah dengan menghasilkan peta minda ciri negara Madinah beserta Piagam Madinah, kemudian merancang amalan dua minggu iaitu bersaudara, bekerjasama dan menghormati perbezaan dengan jadual semakan harian dan refleksi mingguan. Murid membentangkan rumusan dan komitmen istiqamah kepada kelas.

    Evidens PBD: Hasil rumusan, jadual dua minggu dan refleksi mingguan dinilai dengan rubrik ringkas; guru menyemak konsistensi amalan.

    SP disasar: 5.1.6 · Latihan sepadan: aras Mencipta

Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan

Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 25 unit Pendidikan Islam Tahun 6 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.

Belajar & latih secara interaktifSemua unit Pendidikan Islam Tahun 6

Unit lain dalam 5.0 sirah

  1. 5.1 Merumus iktibar daripada peristiwa pembentukan negara Madinah serta…
  2. 5.2 Merumus iktibar daripada keunggulan sifat tasamuh (toleransi) Nabi…
  3. 5.3 Merumus iktibar dan meneladani keperibadian Nabi Muhammad SAW dalam…