Bilakah istinjak dengan batu atau tisu dibenarkan?

Ketika air tiada atau sukar didapati.

Pendidikan Islam · Tahun 2 · 3.0 ibadah

3.1 ‏Memahami dan mengamalkan konsep بر selain daripada air kehidupan harian.

Kita mengenal alat, syarat, cara dan kepentingan beristinjak selain air serta keutamaannya mengikut sunnah.

KSSR
5 SP
11 latihan
Percuma

Belajar & latih secara interaktif Semua unit Pendidikan Islam Tahun 2

SP 3.1.1Menyenaraikan alat-alat beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menyenaraikan

Murid perlu menyebut alat yang boleh digunakan untuk beristinjak selain air.

IsiAlat yang boleh digunakan
Huraian
Alat mestilah suci dan kesat, seperti batu, kertas tisu, daun kering dan kayu.
Contoh
Di kawasan perkhemahan tiada air, Amir menggunakan tisu yang bersih.
IsiAlat yang tidak boleh digunakan
Huraian
Benda licin, najis, makanan dan benda yang dihormati tidak boleh digunakan.
Contoh
Roti dan kertas bertulis ayat al-Quran tidak boleh digunakan untuk beristinjak.

Peta buihAlat beristinjak selain air

Alat istinjak

BatuKertas tisuDaun keringKayuKain buruk yang bersih

SP 3.1.1

SP 3.1.2Menerangkan syarat-syarat beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menerangkan

Murid perlu menerangkan syarat-syarat beristinjak selain air dan sebab syarat itu.

IsiSyarat alat
Huraian
Alat mesti suci, kesat dan boleh menanggalkan najis. Ia bukan benda yang dihormati seperti makanan.
Contoh
Batu yang kesat boleh menanggalkan najis, tetapi kaca licin tidak boleh.
IsiSyarat najis dan sapuan
Huraian
Najis belum kering, tidak merebak melebihi tempat keluarnya dan tidak terkena najis lain. Sapuan sekurang-kurangnya tiga kali sehingga bersih.
Contoh
Jika najis sudah kering, istinjak dengan batu tidak memadai dan perlu menggunakan air.

Poin utamaSyarat beristinjak selain air

Alat itu suci, kesat dan boleh menanggalkan najis
Disapu sekurang-kurangnya tiga kali sapuan
Najis belum kering
Najis tidak merebak melebihi tempat keluarnya
Tidak terkena najis lain
Bukan benda yang dihormati seperti makanan atau kertas bertulis ayat al-Quran

SP 3.1.2

SP 3.1.3Menjelaskan cara beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menjelaskan

Murid perlu menjelaskan langkah beristinjak selain air mengikut turutan dan adabnya.

IsiLangkah beristinjak
Huraian
Ambil alat yang suci dan kesat dengan tangan kiri. Sapu tempat najis sekurang-kurangnya tiga kali hingga bersih.
Contoh
Ali menggunakan tiga helai tisu, satu sapuan bagi setiap helai.
IsiAdab di tandas
Huraian
Membaca doa dan masuk dengan kaki kiri. Selepas selesai, buang alat ke tempat sampah dan keluar dengan kaki kanan.
Contoh
Selepas beristinjak, Ali membuang tisu ke dalam tong sampah, bukan ke lantai.

Peta alirCara beristinjak selain air

Masuk tandas dengan kaki kiri dan membaca doa
Ambil alat yang suci dan kesat dengan tangan kiri
Sapu tempat najis sekurang-kurangnya tiga kali
Pastikan najis hilang
Buang alat ke tempat sampah
Keluar tandas dengan kaki kanan dan membaca doa

SP 3.1.3

SP 3.1.4Menganalisis kepentingan beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Menganalisis

Murid perlu meneliti sebab beristinjak selain air penting dan kesannya kepada diri.

IsiIslam memudahkan
Huraian
Islam membenarkan istinjak dengan batu atau tisu, terutama apabila air tiada atau sukar didapati.
Contoh
Dalam perjalanan jauh, tandas tiada air. Hana tetap boleh bersuci dengan tisu.
IsiSuci dan sihat
Huraian
Istinjak yang betul menjadikan badan suci untuk solat dan menjauhkan kuman.
Contoh
Kerana beristinjak dengan betul, Hana boleh terus berwuduk dan solat dalam keadaan suci.

Peta pelbagai alirKepentingan dan keutamaan

SebabAir tiada atau sukar didapatiMenjaga kebersihan diri

Beristinjak dengan betul

AkibatBadan suci untuk beribadatTerhindar daripada penyakitPaling utama: guna batu atau tisu dahulu kemudian air, mengikut sunnah Rasulullah SAW

SP 3.1.4SP 3.1.5

SP 3.1.5Merumus keutamaan beristinjak mengikut sunnah Rasul Allah SAW.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Untuk guru: kata tugas Merumus

Murid perlu membuat kesimpulan tentang cara beristinjak yang paling utama mengikut sunnah Rasulullah SAW.

IsiCara paling utama
Huraian
Paling utama ialah menggunakan batu atau tisu dahulu, kemudian dibasuh dengan air.
Contoh
Di rumah, Danish menyapu dengan tisu dahulu, kemudian membasuh dengan air.
IsiMengapa paling utama
Huraian
Cara ini menghilangkan najis dan kesannya dengan lebih sempurna, serta mengikut sunnah.
Contoh
Tangan dan pakaian tidak terkena najis, dan badan lebih bersih.

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

SKT: Syarat utama: Suci, Kesat, Tiga kali sapuan

Kad imbas

Contoh alat istinjak selain air?: Batu, tisu, daun kering
Berapa kali sapuan minimum?: Tiga kali
Tangan apa digunakan untuk beristinjak?: Tangan kiri
Cara paling utama beristinjak?: Guna batu atau tisu dahulu, kemudian air
Mengapa beristinjak penting?: Supaya suci untuk beribadat dan sihat

Semak kefahaman

Namakan satu alat beristinjak selain air. (SP 3.1.1)
Lihat jawapan
Batu.
Nyatakan dua sifat alat istinjak selain air. (SP 3.1.2)
Lihat jawapan
Suci dan kesat.
Tangan manakah digunakan untuk beristinjak? (SP 3.1.3)
Lihat jawapan
Tangan kiri.
Bilakah istinjak dengan batu atau tisu dibenarkan? (SP 3.1.4)
Lihat jawapan
Ketika air tiada atau sukar didapati.
Apakah cara beristinjak yang paling utama? (SP 3.1.5)
Lihat jawapan
Batu atau tisu dahulu, kemudian air.

11 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.

Tahap Penguasaan (TP)

TP	Tafsiran
TP1	Murid menyatakan konsep asas selain daripada menggunakan air.
TP2	‏Murid menjelaskan cara بر selain daripada menggunakan air.
TP3	Murid menjelaskan konsep asas dan mengaplikasikan cara dengan betul selain daripada menggunakan air.
TP4	‏Murid menghuraikan dan mengaplikasikan cara بر dengan sempurna selain daripada menggunakan air.
TP5	‏Murid menganalisis dan melakukan cara بر secara sempurna selain daripada menggunakan air dengan mengutamakan kepentingan melakukannya.
TP6	‏Murid merumuskan dan melakukan cara بر secara sempurna selain daripada menggunakan air dengan mengutamakan kepentingan melakukannya serta boleh dicontohi atau boleh membimbing orang lain.

Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)

TP1
Murid menyatakan konsep asas selain daripada menggunakan air.
Aktiviti: Guru menayangkan kad bergambar batu, tisu, daun kering dan makanan. Berpasangan, murid memilih alat yang boleh digunakan untuk beristinjak selain air iaitu batu dan tisu serta menyisihkan makanan. Murid menyebut sebab pilihan masing-masing. Masa 8 minit.
Evidens PBD: Kad pilihan alat dan senarai semak lisan
SP disasar: 3.1.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat
TP2
‏Murid menjelaskan cara بر selain daripada menggunakan air.
Aktiviti: Murid menyusun kad langkah istinjak selain air mengikut tertib dan menerangkan setiap langkah kepada rakan: guna tangan kiri, sapu sekurang-kurangnya tiga kali dan pastikan najis hilang. Guru menyoal secara lisan tentang syarat alat yang suci dan kesat. Masa 10 minit.
Evidens PBD: Susunan kad langkah dan soal jawab lisan
SP disasar: 3.1.3 · Latihan sepadan: aras Memahami
TP3
Murid menjelaskan konsep asas dan mengaplikasikan cara dengan betul selain daripada menggunakan air.
Aktiviti: Guru menggunakan lukisan atau boneka untuk menunjukkan cara beristinjak selain air. Murid menyusun alat dan memperagakan tiga sapuan dengan tisu pada kertas latihan di sudut kelas yang tertutup. Tiada bahan najis sebenar digunakan. Guru menyemak langkah murid.
Evidens PBD: Rubrik peragaan: alat, tiga sapuan dan tertib langkah
SP disasar: 3.1.3 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi
TP4
‏Murid menghuraikan dan mengaplikasikan cara بر dengan sempurna selain daripada menggunakan air.
Aktiviti: Murid menghuraikan beristinjak selain daripada air dalam bentuk peta alir ringkas, lalu melengkapkan jadual semak amalan menjaga kebersihan selepas qada hajat selama seminggu di rumah dan sekolah dengan bersungguh-sungguh. Ibu bapa atau guru menandatangani jadual setiap hari.
Evidens PBD: Peta alir murid dan jadual semak amalan seminggu
SP disasar: 3.1.4 · Latihan sepadan: aras Menganalisis
TP5
‏Murid menganalisis dan melakukan cara بر secara sempurna selain daripada menggunakan air dengan mengutamakan kepentingan melakukannya.
Aktiviti: Murid menganalisis dua situasi, satu yang mengamalkan beristinjak selain daripada air dan satu yang mengabaikannya, kemudian membandingkan akibat seperti badan yang bersih dan solat yang sah atau najis yang masih tinggal. Murid menulis komitmen peribadi dan mencatat amalan menjaga kebersihan selepas qada hajat dalam jurnal selama dua minggu secara istiqamah.
Evidens PBD: Jurnal dua minggu dan rubrik analisis perbandingan akibat
SP disasar: 3.1.4, 3.1.5 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati
TP6
‏Murid merumuskan dan melakukan cara بر secara sempurna selain daripada menggunakan air dengan mengutamakan kepentingan melakukannya serta boleh dicontohi atau boleh membimbing orang lain.
Aktiviti: Murid merumus tiga pesanan ringkas tentang beristinjak selain daripada air (guna alat yang suci dan kesat, sapu sekurang-kurangnya tiga kali, najis mesti hilang) dan membuat poster atau ucapan satu minit. Kemudian murid membimbing seorang rakan atau adik mengamalkannya. Guru memerhati teladan murid dalam tingkah laku harian.
Evidens PBD: Poster atau ucapan murid dan pemerhatian guru terhadap teladan
SP disasar: 3.1.5 · Latihan sepadan: aras Mencipta

Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan

Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 23 unit Pendidikan Islam Tahun 2 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.

Belajar & latih secara interaktif Semua unit Pendidikan Islam Tahun 2

SP 3.1.1Menyenaraikan alat-alat beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Peta buihAlat beristinjak selain air

SP 3.1.2Menerangkan syarat-syarat beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Poin utamaSyarat beristinjak selain air

SP 3.1.3Menjelaskan cara beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Peta alirCara beristinjak selain air

SP 3.1.4Menganalisis kepentingan beristinjak selain daripada air.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Peta pelbagai alirKepentingan dan keutamaan

SP 3.1.5Merumus keutamaan beristinjak mengikut sunnah Rasul Allah SAW.

Huraian SPApa yang perlu dikuasai

Ingat: mnemonik & kad imbas

Mnemonik

Kad imbas

Semak kefahaman

Tahap Penguasaan (TP)

Unit lain dalam 3.0 ibadah