10.2 Radikal Bebas
Anda akan mendefinisikan radikal bebas dan menaakul kesannya terhadap kesihatan manusia.
SP 10.2.1Mendefinisikan radikal bebas.
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Mendefinisikan
Murid perlu memberi definisi radikal bebas dengan tepat serta cara ia terbentuk dan masuk ke dalam badan.
- IsiDefinisiHuraian
Radikal bebas ialah atom atau molekul yang mempunyai elektron tidak berpasangan, maka sangat reaktif.
ContohRadikal bebas cuba mengambil elektron daripada molekul dalam sel.
- IsiPembentukan dan sumberHuraian
Radikal bebas terbentuk semasa proses metabolisme biasa dalam badan dan apabila badan terdedah kepada asap rokok, sinaran ultraungu, pencemaran udara dan minyak yang dipanaskan berulang kali.
ContohMenghidu asap rokok memasukkan radikal bebas ke dalam peparu.
NotaDefinisi radikal bebas
Radikal bebas ialah atom atau molekul yang mempunyai elektron tidak berpasangan. Oleh itu ia sangat reaktif dan cuba mendapatkan elektron daripada molekul lain seperti protein, lipid dan DNA dalam sel.
Peta buihSumber radikal bebas
SP 10.2.2Menaakul mengenai kesan radikal bebas terhadap kesihatan manusia.
Huraian SPApa yang perlu dikuasai
Untuk guru: kata tugas Menaakul
Murid perlu memberi alasan logik tentang bagaimana radikal bebas bertindak ke atas sel dan kesannya terhadap kesihatan.
- IsiTindakan ke atas selHuraian
Radikal bebas mengambil elektron daripada molekul sel; molekul itu menjadi radikal baharu dan tindak balas berantai merosakkan membran sel, protein dan DNA.
ContohKerosakan berantai merebak seperti api yang menjalar.
- IsiKesan kesihatanHuraian
Kerosakan DNA boleh menyebabkan kanser; kerosakan tisu menyebabkan penuaan pramatang, penyakit jantung dan katarak.
ContohPerokok tegar lebih berisiko mendapat kanser peparu dan kedutan kulit awal.
Peta alirBagaimana radikal bebas merosakkan sel
- Radikal bebas mengambil elektron daripada molekul sel yang stabil.
- Molekul itu pula menjadi radikal bebas baharu.
- Tindak balas berantai berlaku.
- Membran sel, protein dan DNA rosak.
- Penyakit dan penuaan pramatang berlaku.
Poin utamaKesan radikal bebas terhadap kesihatan
- Kanser akibat kerosakan DNA
- Penuaan pramatang seperti kedutan kulit
- Penyakit jantung dan aterosklerosis
- Katarak
- Artritis
- Penyakit Alzheimer
Ingat: mnemonik & kad imbas
Mnemonik
- KPJKAA
- Kesan radikal bebas: Kanser, Penuaan, Jantung, Katarak, Artritis, Alzheimer.
Kad imbas
- Radikal bebas
- Atom atau molekul dengan elektron tidak berpasangan
- Mengapa radikal bebas reaktif?
- Elektron tidak berpasangan mencari pasangan
- Kesan pada DNA
- Mutasi yang boleh membawa kepada kanser
- Sumber luaran utama
- Asap rokok, sinaran UV, pencemaran
Semak kefahaman
Nyatakan maksud radikal bebas. (SP 10.2.1)
Lihat jawapan
Radikal bebas ialah atom atau molekul yang mempunyai elektron tidak berpasangan dan sangat reaktif.
Nyatakan dua penyakit yang dikaitkan dengan radikal bebas. (SP 10.2.2)
Lihat jawapan
Kanser, penyakit jantung, katarak dan penuaan pramatang.
9 soalan latihan pelbagai aras, kad imbas dan Kad Tahniah ada dalam mod interaktif.
Tahap Penguasaan (TP)
| TP | Tafsiran |
|---|---|
| TP1 | Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran sains mengenai kimia dalam perubatan dan kesihatan. |
| TP2 | Memahami kimia dalam perubatan dan kesihatan dan dapat menjelaskan kefahaman tersebut. |
| TP3 | Mengaplikasikan pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dan dapat melaksanakan tugasan mudah. |
| TP4 | Menganalisis pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam. |
| TP5 | Menilai pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan. |
| TP6 | Mencipta dengan menggunakan pengetahuan dan kemahiran sains mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan satu tugasan dalam situasi baru secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ekonomi/budaya masyarakat. |
Untuk guru: cadangan aktiviti mencapai TP (6)
- TP1
Mengingat kembali pengetahuan dan kemahiran sains mengenai kimia dalam perubatan dan kesihatan.
Aktiviti: Murid memadankan kad istilah (radikal bebas, elektron tidak berpasangan, pengoksidaan) dengan maksud ringkas, dan guru menyoal secara lisan.
Evidens PBD: Lembaran padanan dan jawapan lisan
SP disasar: 10.2.1 · Latihan sepadan: aras Mengingat - TP2
Memahami kimia dalam perubatan dan kesihatan dan dapat menjelaskan kefahaman tersebut.
Aktiviti: Dalam pasangan, murid menerangkan definisi radikal bebas dan punca pembentukannya, seperti sinaran dan asap rokok, dengan satu rajah mudah.
Evidens PBD: Rajah mudah dan penerangan lisan
SP disasar: 10.2.1 · Latihan sepadan: aras Memahami - TP3
Mengaplikasikan pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dan dapat melaksanakan tugasan mudah.
Aktiviti: Kumpulan melengkapkan jadual punca radikal bebas dan penyakit yang dikaitkan seperti penuaan dan kanser, menggunakan kad maklumat.
Evidens PBD: Jadual punca dan penyakit
SP disasar: 10.2.1, 10.2.2 · Latihan sepadan: aras Mengaplikasi - TP4
Menganalisis pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah mengenai kejadian atau fenomena alam.
Aktiviti: Kumpulan menganalisis kesan radikal bebas terhadap sel melalui peta alir sebab akibat, dan menghubungkan dengan gaya hidup tidak sihat.
Evidens PBD: Peta alir sebab akibat kumpulan
SP disasar: 10.2.2 · Latihan sepadan: aras Menganalisis - TP5
Menilai pengetahuan mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan untuk melaksanakan satu tugasan.
Aktiviti: Murid menaakul dan menilai tiga amalan harian untuk mengurangkan pendedahan radikal bebas dan memilih yang paling berkesan dengan justifikasi.
Evidens PBD: Keputusan bertulis dan rubrik justifikasi
SP disasar: 10.2.2 · Latihan sepadan: aras Menilai dan Menghayati - TP6
Mencipta dengan menggunakan pengetahuan dan kemahiran sains mengenai kimia dalam kesihatan dan perubatan dalam konteks penyelesaian masalah dan membuat keputusan atau dalam melaksanakan satu tugasan dalam situasi baru secara kreatif dan inovatif dengan mengambil kira nilai sosial/ekonomi/budaya masyarakat.
Aktiviti: Kumpulan mereka bentuk kempen hidup sihat menjauhi radikal bebas di sekolah dengan poster dan pelan aktiviti, lalu membentangkan.
Evidens PBD: Poster kempen dan rubrik kreativiti
SP disasar: 10.2.2 · Latihan sepadan: aras Mencipta
Cadangan sahaja; TP rasmi ditentukan guru melalui pertimbangan profesional (PBD). Buka unit dan latihan
Siapkan unit ini dalam mod interaktif untuk mendapat bintang, anggaran TP dan Kad Tahniah. Siapkan semua 44 unit Sains Tingkatan 4 untuk Sijil Penghargaan SistemGuru.My.